بردان « 1 » كه اوئيلن از تفليس خريده بود مقررات ديگرى داشت و اسباب دردسر ما شد ، به‌طورى كه براى همين تفنگ كار ما به پاسگاه كشيد . من به عنوان گروگان بازداشت شدم تا اوئيلن با مراجعه به حاكم باكو براى استخلاص ما دست به كار شود . مدتى گذشت از وى خبرى نشد . هرچه به ساعت حركت كشتى نزديك‌تر مىشديم ، دلهره‌ى من بيش‌تر مىشد . خوشبختانه بعد از يك ساعت و نيم انتظار ، او به اتفاق مأمورى از دور پيدا شد و بلافاصله دستور آزادى ما و استرداد تفنگ دوستم صادر گرديد . معلوم شد چون حاكم باكو در اين ماجرا صلاحيت رسيدگى نداشته ، رفيق بيچاره مرا سردوانده بودند و او به هر درى سرى زده بود و بالأخره در باشگاهى شخص رييس كل گمرك را گير آورده و از وى استمداد كرده بود . خوشبختانه محبت و آمدن شخص رييس تا اسكله به بدبيارى ما خاتمه داد . وقت تنگ بود ، به سرعت به سوى كشتى دويديم . اگر ده دقيقه‌ى ديگر نيز تأخير مىشد ، كشتى راه مىافتاد و ما اجبارا تا ده روز ديگر در باكو ماندنى مىشديم . ژروم از تأخير ما سخت دلواپس بود ، از طرف ديگر چون نتوانسته بود جاهايى را كه در بليط به نام ما رزرو شده بود ، براى ما نگه دارد به شدت ناراحت به نظر مىرسيد . البته او تقصيرى نداشت ، به علت هجوم مسافران به كشتى تزارويچ ، كليه‌ى جاها اشغال شده بود . ناچار در سالن عمومى كشتى - كه پر از مسافران ارمنى بود و به آستارا مىرفتند - به زحمت جايى براى خود دست‌وپا كرديم . در اولين لحظات طلوع آفتاب كشتى وارد قسمتى از دريا شد كه پر از جزاير كوچك بود . ما تازه فهميديم علت اينكه كشتىها شب هنگام و بىموقع از باكو به سوى سواحل ايران حركت مىكنند به دليل اين است كه بتوانند در روز روشن از اين گذرگاه‌هاى خطرناك و پرسنگلاخ ، سالم عبور كنند . فرمانده كشتى - كه غول بىشاخ و دمى بود و به زبان انگليسى حرف مىزد - براى ما تعريف كرد كه در اين نواحى شهرى در زير آب فرورفته كه در مواقع آرامش دريا كوچه‌ها و خانه‌هاى آن نمايان مىشود . اين شهر زير آبى را روس‌ها به نام چورتوگرود « 2 » يا شهر شيطان ، ولى بوميان شهر يونانيان مىنامند . ممكن است اينجا همان شهر مهاجرنشين اونيانا « 3 » باشد كه استرابون « 4 » در كتاب خود به آن اشاره كرده است .

--> ( 1 ) . Berdan ( 2 ) . Tchortov gorod ( 3 ) . Oeniana ( 4 ) . Strabon : جغرافىدان معروف يونانى كه در سال 58 پيش از ميلاد مسيح به دنيا آمده و حوالى 25 سال بعد از ميلاد درگذشته است . م .